Ήδη από τον Οκτώβριο του 1862, μετά από την -ευτυχώς αποτυχημένη- προσπάθεια άλωσης της Βιέννης από τους Οθωμανούς, στους εγκαταλειμμένους στρατώνες των Οθωμανών ανακάλυψαν σακιά με καφέ, τότε οι Ουσάροι και οι Αυστριακοί ονόμασαν τον καφέ μέλανα οίνο, διότι τόνωνε, αύξανε την επιθυμία και τη διάθεση. Από τότε πλέον είναι ημερήσια συνήθεια (ενίοτε ως βραδινή…) και αφορά στο πάνω από το 75% των ενήλικων ατόμων.
- Η καφεΐνη είναι η πλέον διαδεδομένη ψυχοδραστική διεγερτική ουσία (στην οποία γίνεται κατάχρηση) στον κόσμο και την χρησιμοποιούμε για να νοιώθουμε ξύπνιοι και σε εγρήγορση. Δεν υπάρχει μόνο στον καφέ και στο τσάι αλλά και σε πολλά άλλα ενεργειακά ποτά, σε τρόφιμα, όπως η σοκολάτα και το παγωτό, καθώς και σε «φάρμακα» για απώλεια βάρους και παυσίπονα και είναι ο βασικός υπαίτιος για τον κακό και διακεκομμένο ύπνο.
- Δρα ανταγωνιζόμενη την αδενοσίνη η οποία όταν αυξάνεται, αυξάνεται και η αίσθηση υπνηλίας, συνεπώς μετά από 30-40 λεπτά λήψης καφεΐνης από το στόμα έχουμε κορύφωση των επιπέδων της.
- Αυτό που είναι πρόβλημα είναι η παραμονή της καφεΐνης στον οργανισμό, διότι η καφεΐνη θέλει σε φυσιολογικές συνθήκες 10 με 12 ώρες για να μεταβολιστεί και να αποβληθεί από τον οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος καταναλώσει καφέ αργά το απόγευμα, π.χ. στις 19.30 ο ύπνος δεν θα έρθει εύκολα και ούτε θα είναι ομαλός.
- Βέβαια υπάρχουν και αυτοί που (εξαιρέσεις) αποσυνθέτουν και απομακρύνουν την καφεΐνη νωρίτερα από το αίμα τους και μπορούν εύκολα να κοιμηθούν μετά από λίγες ώρες από την λήψη καφέ, όπως υπάρχουν και αυτοί που μεταβολίζουν πιο αργά την καφεΐνη και είναι πιο «ευαίσθητοι» μετά τη λήψη.
- Πάντως στο μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπων η καφεΐνη έχει διεγερτική και τονωτική δράση, και η κατανάλωση του καφέ δεν είναι απλά μια συνήθεια ή μια καλή αφορμή για κοινωνικές συναναστροφές (όπως λέμε “πάμε για ένα καφέ να τα πούμε” ….), αλλά και μια απαραίτητη ανάγκη μετά το πρωινό ξύπνημα.
- Δεν πρέπει να παραβλέψουμε όμως το γεγονός ότι η απογευματινή ή βραδινή ή νυκτερινή κατανάλωση καφέ μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον ύπνο είτε ως προς την έλευση του, είτε σε σχέση με την ποιότητα του με “διεγερτικού τύπου μικροαφυπνίσεις”, με αποτέλεσμα να ξυπνά κανείς κουρασμένος και να έχει μεγαλύτερη ανάγκη για καφέ και ούτω καθεξής.
- Συνεπώς προσοχή με την καφεΐνη! Η κατάχρηση της οδηγεί και σε προβλήματα Ύπνου με ότι αυτό συνεπάγεται.
Πέτρος Κασαρτζιάν
Φαρμακοποιός – Χημικός Φαρμάκων
Πηγές: Matthew Walker “Τα Μυστικά του Ύπνου”
Μανέτας Γιάννης “Περί Φυτών Αφηγήματα”
